Ελλάδα στον ΟΗΕ: Ιστορική μείωση 22% στους θανάτους από τροχαία το 2025

Την αξιοσημείωτη βελτίωση των δεικτών οδικής ασφάλειας της Ελλάδας παρουσίασε ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών, Στέλιος Σακαρέτσιος, κατά τη διάρκεια της διεθνούς συνόδου του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τη Δευτέρα 21 Ιουλίου. Βάσει των επισήμων μεγεθών, το 2025 καταγράφηκαν 517 απώλειες ανθρώπινων ζωών στους ελληνικούς δρόμους, έναντι 665 το 2024, σημειώνοντας πτώση της τάξεως του 22%. Πρόκειται για την πιο χαμηλή τιμή θανατηφόρων τροχαίων στη χώρα από το 1963, αποτελώντας μία από τις πιο θεαματικές μειώσεις εντός Ε.Ε., σε μια περίοδο που ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος υποχώρησε μόλις κατά 3%.

Η παρέμβαση έγινε στο High-level Meeting on Improving Global Road Safety, όπου η Ελλάδα επιβεβαίωσε την προσήλωσή της στη διεθνή δέσμευση για υποδιπλασιασμό των θυμάτων και των σοβαρών τραυματισμών έως το 2030. Στην τοποθέτησή του, ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε ότι η ασφάλεια στους δρόμους υπερβαίνει τον τομέα των μεταφορών, αποτελώντας ζήτημα δημόσιας υγείας, αστυνόμευσης, υποδομών, εκπαίδευσης και οδηγικής συμπεριφοράς.

Η βελτίωση της χώρας αποδόθηκε σε μια μεθοδική πολιτική που μετουσιώνει τις εξαγγελίες σε πράξη. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο αναθεωρημένος ΚΟΚ, οι στοχευμένοι έλεγχοι για επικίνδυνες παραβάσεις (υπερβολική ταχύτητα, αλκοόλ, μη χρήση ζώνης/κράνους, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, επικίνδυνοι ελιγμοί) και η ενσωμάτωση τεχνολογιών αιχμής, όπως οι κάμερες επιτήρησης με τεχνητή νοημοσύνη. Επιπλέον, υπογραμμίστηκε η συμβολή των σύγχρονων υποδομών, με την αναβάθμιση του εθνικού δικτύου και την εξέλιξη νέων έργων, σε συνδυασμό με τη στοχευμένη ανάλυση δεδομένων για παρεμβάσεις σε επικίνδυνα σημεία. Στις πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται και η 24ωρη σαββατιάτικη λειτουργία των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς στην Αθήνα, ως μέτρο ασφαλούς μετακίνησης κατά τις νυχτερινές ώρες, ιδιαίτερα για τους νέους.

Παρά τη θετική εξέλιξη, η Ελληνική αντιπροσωπεία τόνισε ότι δεν χωρά εφησυχασμός, καθώς κάθε απώλεια στην άσφαλτο παραμένει απαράδεκτη. Οι μελλοντικές προτεραιότητες εστιάζουν στην προστασία των ευάλωτων ομάδων (μοτοσικλετιστές, πεζοί), στην καταστολή της ταχύτητας και της μέθης, καθώς και στη βέλτιστη αξιοποίηση δεδομένων επικινδυνότητας.
«Οι ατυχηματικοί θάνατοι δεν είναι μοιραίοι, αλλά μπορούν να προληφθούν», ήταν το κεντρικό μήνυμα της Ελλάδας στον ΟΗΕ, δηλώνοντας προσηλωμένη στους στόχους του 2030 μέσω αστυνόμευσης, υποδομών, δεδομένων και διακρατικής συνεργασίας.
Πριν πανηγυρίσουμε ας δούμε τι υπάρχει πίσω από τις λέξεις

Η «παγίδα» των στατιστικών διακυμάνσεων

Μία μεμονωμένη χρονιά δεν κάνει τάση: Μια μείωση της τάξης του 22% από τη μία χρονιά στην άλλη (2024 σε 2025) μπορεί να οφείλεται εν μέρει σε τυχαίους παράγοντες ή σε μια ασυνήθιστα «κακή» προηγούμενη χρονιά (το 2024). Η πραγματική πρόοδος κρίνεται σε βάθος 5ετίας ή 10ετίας, όχι από ένα μεμονωμένο έτος.

Σοβαροί τραυματισμοί & αναπηρίες

Εστιάζουμε μόνο στους θανάτους: Η ανακοίνωση μιλάει μόνο για νεκρούς (517). Παραβλέπεται πλήρως ο αριθμός των βαριά τραυματισμένων, των ανθρώπων που μένουν με μόνιμες αναπηρίες ή των ελαφρύτερων τροχαίων. Πολλές φορές η βελτίωση της παθητικής ασφάλειας των αυτοκινήτων (αερόσακοι, δομή αμαξώματος) μετατρέπει ένα θανατηφόρο ατύχημα σε σοβαρό τραυματισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μειώθηκαν τα ατυχήματα ως συμβάντα.

Αστικό δίκτυο vs. Αυτοκινητόδρομοι

Η ανισότητα των δρόμων: Η μεγάλη βελτίωση στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια εντοπίζεται στους νέους κλειστούς αυτοκινητοδρόμους (π.χ. Ολυμπία Οδός, Ιόνια Οδός, Εγνατία). Αντίθετα, στο επαρχιακό δίκτυο και μέσα στις πόλεις (όπου κινούνται πεζοί, ποδήλατα, πατίνια και μηχανάκια), τα πράγματα παραμένουν δραματικά. Η ανακοίνωση το «αγγίζει» κομψά αναφέροντας ότι επόμενος στόχος είναι οι ευάλωτοι χρήστες, αλλά στην πραγματικότητα εκεί εντοπίζεται η αποτυχία.

Η παλαιότητα του στόλου των οχημάτων

Η Ελλάδα έχει από τους γηραιότερους στόλους στην Ε.Ε.: Ο μέσος όρος ηλικίας των επιβατικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα ξεπερνά τα 17 έτη (έναντι ~12 στην Ε.Ε.). Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των πολιτών οδηγεί οχήματα χωρίς τα σύγχρονα συστήματα υποβοήθησης (ADAS) ή προηγμένης ασφάλειας, ακυρώνοντας στην πράξη την τεχνολογική πρόοδο που επικαλείται η κυβέρνηση.

Εφαρμογή των νόμων vs. «Αστυνομία-Φάντασμα»

Το πρόβλημα της αστύνευσης: Η εξαγγελία για «κάμερες AI» και «νέο ΚΟΚ» ακούγεται εντυπωσιακή, αλλά η καθημερινή αστύνευση στους δρόμους παραμένει ελλιπής. Τα μέτρα συχνά εξαντλούνται σε περιστασιακά «μπλόκα» ή ψηφιακές εξαγγελίες, ενώ η παραβατικότητα (π.χ. κινητό στο χέρι, παρκάρισμα σε διαβάσεις/πεζοδρόμια) παραμένει καθημερινό φαινόμενο.

Η μείωση των θανάτων είναι αναμφίβολα θετική, αλλά οφείλεται κυρίως στους νέους μεγάλους αυτοκινητοδρόμους και την τεχνολογία των νεότερων αυτοκινήτων, παρά σε ριζική αλλαγή της οδηγικής μας παιδείας ή σε αποτελεσματικό αστυνομικό έλεγχο μέσα στον αστικό ιστό.

Τι γίνεται στα άλλα κράτη

Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Οδική Ασφάλεια:

Τα κράτη με τα ΛΙΓΟΤΕΡΑ δυστυχήματα (Ασφαλέστεροι δρόμοι):

Σουηδία & Δανία: Διατηρούν σταθερά τους ασφαλέστερους δρόμους στην Ευρώπη (και παγκοσμίως), με περίπου 20-25 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων. Φινλανδία και Ιρλανδία: Ακολουθούν με πολύ χαμηλούς δείκτες θνησιμότητας, λόγω αυστηρής αστυνόμευσης και προηγμένων υποδομών.

Τα κράτη με τα ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ δυστυχήματα (Υψηλότερη θνησιμότητα):

Βουλγαρία και Ρουμανία: Καταγράφουν σταθερά τους υψηλότερους δείκτες στην Ε.Ε., με πάνω από 75-80 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων. Λετονία και Κροατία: Βρίσκονται επίσης στις υψηλές θέσεις επικινδυνότητας στην Ευρώπη, αντιμετωπίζοντας προβλήματα παλαιότητας στόλου οχημάτων και οδικού δικτύου. Η Ελλάδα ιστορικά βρισκόταν κοντά στις τελευταίες θέσεις μαζί με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, αλλά η μείωση του 2025 την φέρνει πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο των ~45 θανάτων ανά εκατομμύριο).